Dojrzewanie

Dojrzewanie - CYKL MIESIĄCZKOWY — CZYNNOŚĆ UKŁADU ROZRODCZEGO

Początek. Uważa się, że cykl miesiączkowy jest inicjowany przez aktywność podwzgórza, co powoduje pobudzenie wytwarzania hormonów przysadkowych — FSH i LH.Przerwy. Cykl miesiączkowy u kobiet występuje co 26— 35 dni, trwa 3—7 dni i kończy się wydaleniem krwi miesiączkowej w ilości 60—120 ml. Cykl liczy się od pierwszego dnia krwawienia miesiączkowego do pierwszego dnia następnego cyklu.Wydzielina miesiączkowa składa się z komórek błony śluzowej macicy, krwi i śluzu. Zwykle nie krzepnie z powodu braku fibrynogenu, jednak małe „skrzepy" substancji niefibrynowych mogą być obecne. Tworzą się one w pochwie.Celem cyklu miesiączkowego jest przygotowanie wyściółki macicy do przyjęcia zapłodnionej komórki jajowej i do odżywiania zarodka.Krwawienie miesiączkowe trwa od 1 do 5 dnia przeciętnego cyklu.a. Następuje wydalanie krwi miesiączkowej,b. Przysadkowy FSH pobudza rozwój pęcherzyka jajnikowego. Gdy poziom estrogenu wzrasta, wytwarzanie FSHzmniejsza się.6. Faza rozrostu.a. Rozpoczyna się po zakończeniu krwawienia miesięcznego.b. Zwykle występuje między 6 a 14 dniem cyklu.c. Rozrost wyściółki macicy następuje pod wpływem hormonu jajnika — estrogenu. Błona śluzowa macicy, która stała się cieńsza i została wydalona podczas krwawienia miesięcznego, staje się grubsza (do 2—3 cm). Gruczoły się rozrastają, komórki ulegają podziałom i zwiększa się ich liczba. Gruczoły i tętniczki wydłużają się i zwijają.d. W jajniku pęcherzyk jajnikowy powiększa się i wędruje ku jego powierzchni. Płyn pęcherzykowy, otaczający komórkę jajową, zawiera estrogen. Komórki pęcherzyka wytwarzają zarówno estrogen, jak i progesteron, jednak w tejfazie cyklu przewagę ilościową ma estrogen.7. Owulacja.a. Owulacja (jajeczkowanie) ma miejsce na 14 dni przedpoczątkiem następnego cyklu i cechuje się pęknięciem dojrzałego pęcherzyka jajnikowego u powierzchni jajnikaz uwolnieniem komórki jajowej, która rozpoczyna wędrówkę poprzez jajowód do macicy dzięki ruchom rzęsek w jajowodzie.b. Owulacja może nastąpić w dowolnym czasie w stosunkudo poprzedzającego krwawienia miesiączkowego. Ponieważnie wszystkie cykle trwają regularnie 28 dni, może okazaćsię przydatna metoda wykrywania owulacji.c. Podstawowa temperatura ciała waha się w granicach 36——37°C. Pod wpływem LH jajnik wytwarza progesteron.Owulacja charakteryzuje się spadkiem podstawowej temperatury ciała, po którym następuje (po ok. 24 h) wzrost tej temperatury o około 1 stopień. Temperatura pozostaje na wyższym poziomie aż do najbliższego krwawienia miesięcznego.d. Na charakter śluzu szyjkowego wywierają wpływ hormony. Gdy zbliża się owulacja, śluz staje się rzadszy, klarowny i wodnisty. Jego rozciągliwość (Spinnbarkeit) wzrasta, a gdy zostaje wysuszony na szkiełku mikroskopowym,tworzy charakterystyczny wzór przypominający liście paproci, co jest znamienne dla dużego stężenia estrogenu. Poowulacji ilość śluzu szyjkowego zmniejsza się. Około 21dnia cyklu wzór paprociowaty znika i pojawia się wzór perełkowy. Rozciągliwość śluzu jest największa w okresieowulacji, co ma ułatwić wędrówkę komórki jajowej.e. U niektórych kobiet występują bóle międzymiesiączkowe, którym niekiedy towarzyszy plamienie. Uważa się toza objaw owulacji.f. Owulacje może poprzedzać obrzmienie i świąd sutkóworaz przyrost masy ciała spowodowany retencją sodu i wody.8. Faza wydzielnicza (faza luteałna, faza poowulacyjna lub przedmiesiączkowa).a. Następuje po owulacji, a przed krwawieniem miesięcznym.b. Trwa 14 dni.c. Natychmiast po owulacji pęknięty pęcherzyk przekształca się w ciałko żółte. Ciałko żółte wytwarza progesteroni w niewielkich ilościach estrogen) podczas pierwszych 8dni tej fazy. W fazie tej czynność jajnika jest stymulowana przez hormon przysadki LH. W miarę wzrostu stężeniaprogesteronu wytwarzanie LH zmniejsza się. Jeśli nie nastąpi zapłodnienie, ciałko żółte ulega zwyrodnieniu i ilość wytwarzanych przez nie hormonów zmniejsza się, co prowadzi do rozpoczęcia krwawienia miesięcznego. Gdy stężeniehormonów jajnika zmniejsza się na tyle, aby mogła się rozpocząć produkcja FSH, hormon ten jest produkowany przezprzysadkę podczas krwawienia miesiączkowego.d. Pod wpływem progesteronu błona śluzowa jamy macicystaje się grubsza (o 4—6 mm) z powodu zatrzymania płynówi związków odżywczych jako przygotowania do ciąży. Jeśli do ciąży nie dochodzi, wpływ hormonów zmniejsza sięi w 14 dniu występuje krwawienie miesiączkowe.e. Zespół napięcia przedmiesiączkowego występuje w faziewydzielniczej. W wyniku zatrzymania sodu i wody, mogąwystępować bóle głowy spowodowane obrzękiem i skurczem naczyń mózgowych. Objawy te mogą być również związane z podwyższonym stężeniem aldosteronu w tym czasie. Kobiety mogą uskarżać się na nerwowość, niepokój lub obniżenie nastroju. W przypadkach ciężkich obserwuje się zmiany osobowości.

Wstęp

Ażeby zachować ciągłość życia, natura wyposażyła zwierzęta w instynkt płciowy. Związała z czynnościami rozmnażania silne, przyjemne przeżycia. One są silnym bodźcem, motorem działania. U wielu zwierząt życie płciowe, czynności związane z zapładnianiem, wymagają wstępnych zabiegów. Głuszec, nim nakłoni samicę do współżycia, tokuje, wydaje dziwne, dla głuszców piękne głosy, puszy się, tańczy. Wszystko to czyni, aby się spodobać swej partnerce. Niektóre zwierzęta na okres godowy zmieniają barwę, a wszystkie starają się wydać jak najpiękniejsze, jak najsilniejsze. Jelenie toczą walki. Prawo do samicy ma ten najsilniejszy. I chyba słusznie, bo ten zapewni najzdrowsze potomstwo. Sprawy płci dochodzą do głosu tylko w pewnych okresach życia zwierząt. Wówczas koncentrują one wszystkie swoje zainteresowania na sprawach płci, wówczas odbywają się i walki jeleni, i tokowanie głuszców. Między tymi okresami zwierzęta wykazują obojętność dla spraw płci. Człowiek, jak już sobie powiedzieliśmy, podlega także prawom biologii — i człowiek wyposażony jest w potężny instynkt płciowy. Ale przecież człowiek różni się jednak od zwierząt — taką zasadniczą różnicę stanowi szczebel rozwoju psychicznego.